Demokratik Ortam  

   

 

Öğretmenin  güç  durumuyla  ilgili  özellikler,  onu,  sınıfta  gücü  paylaşmaya, demokratik  bir  ortam  oluşturmaya götürür. Demokrasi, grubun  kendisince  yönetilmesidir. Grubu yönetecek olanları seçip serbest bırakmayı değil, seçilenlerin  ararlarını grubun  etkilemesini  de  içerir. Demokrasilerde yönetilenler, yönetimin  kararlarını önceden  haber  alabilir,  tartışır,  görüş  ve  isteklerini  yönetenlere iletir,  bunlar yönetilenlerce gözetilir. Demokrasi, çoğunluğun azınlığı yönetmesi değildir. Yalnızca sayı  çokluğuna dayalı bir yönetim, çoğunluğun  azınlığa hükmetmesi olur, demokrasi olmaz. Üstelik  sınıfta  öğretmen  çoğunluk  da  değildir. Demokrasi, azınlıkta kalanların görüşlerinin dinlendiği, haklarının gözetildiği, niteliğin sayıya feda edilmediği, tartışma-uzlaşma- anlaşma-inandırma yöntemlerinin kullanıldığı bir yönetim biçimidir, sınıfta da böyle  işlemelidir. Öğretmen  böylece,  öğrencileri,  kendi  davranışlarını düşünmeye yargılamaya da yöneltmelidir.27

Öğrenciler, yasal metinlerin çerçevesi dışına çıkılmaması koşuluyla, kendilerini yönetme fırsatı bulmalıdır. Öğretmen, öğrencileri etkilemek  için, informal akran güç yapısını kullanmalıdır. Bu, yetki ve sorumlulukların öğrencilerle paylaşılması ile olur. Sınıftaki  demokratik  güç  dengesi,  sınıf  olaylarına  bir  kişinin  egemen  olmasını  engeller. Sınıf etkinliklerinden, kendilerinin ve başkalarının davranışlarından  sorumlu olan  öğrenciler, daha  dikkatli  davranacaklardır.28 Evde, okulda, sınıfta, demokratik bir ortamda yaşamamış öğrencilerin, yetişkin olduklarında demokratik davranmaları çok güçtür. 

Demokratik bir sınıf ortamında öğretmen, ne yetkeci, ne de serbest bırakıcı olmamalıdır. Öğrenci, sınıf kurallarının belirlenmesinde söz hakkına sahip olmalı, ödül veya ceza nedeniyle değil, işini yapmanın gerçek yararlarını bilerek ve bunun  süreçlerine katılarak işine güdülenmelidir.